Diagnoza: gdzie? Jak? Za ile?

Zacznę od końca. Faktyczną DIAGNOZĘ, uznawaną na przykład w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, szkole, czy przedszkolu stawia lekarz PSYCHIATRA. Stawia ją zazwyczaj wraz z zespołem innych specjalistów po przynajmniej 3-4 spotkaniach i serii testów. Pojedyncza konsultacja u któregoś ze specjalistów NIE JEST diagnozą.

Diagnozę stawia się na podstawie:

– serii testów
– wywiadu z rodzicami
– analizy źródeł (opinii nauczyciela, przyniesionych filmów, jeżeli takie są)
– obserwacji

Testy i kwestionariusze wymagane przez poszczególnych lekarzy różnią się od siebie. Podstawowym narzędziem na tę chwilę jest test ADOS-2. W diagnozę najczęściej zaangażowany jest zespół specjalistów: psycholog, pedagog, logopeda/neurologopeda oraz terapeuta integracji sensorycznej (często nazywanej w skrócie SI). Na końcu wszystko analizuje oraz podejmuje decyzję lekarz psychiatra. Może on zlecić także dodatkowe badania np. wzroku, słuchu, czy badanie EEG, jeżeli uzna, że są potrzebne.

Diagnozę można wykonać na kilka sposobów:

1. Zgłaszając się do publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (w skrócie PPP), by później przekazać wyniki badań prywatnemu lekarzowi psychiatrze.
2. Wykonując całą diagnozę od początku do końca w wyspecjalizowanym w tym ośrodku.
3. Wykonując badanie ADOS-2 u prywatnego psychologa i prywatnego psychiatry w dwóch różnych ośrodkach, nie jako pakiet.

1. NA NFZ: zgłosić się do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (dalej Poradnia PP) na konsultację z psychologiem. Poradnie są rejonizowane według ADRESU PLACÓWKI OŚWIATOWEJ, czyli najczęściej przedszkola lub szkoły, do której chodzi dziecko. Jeżeli dziecko jest w edukacji domowej, wtedy należy udać się do Poradni PP zgodnie z miejscem zamieszkania. Adresu właściwej poradni można dowiedzieć się w Urzędzie Miasta/Gminy, Kuratorium Oświaty lub na stronach internetowych tych placówek. Dyrekcja szkoły lub przedszkola także powinna taką wiedzę posiadać. Wizyty w Poradni PP są bezpłatne. Z wykonanymi testami trzeba udać się do psychiatry, ponieważ w poradniach nie pracują lekarze.

Listę Poradni dla Osób z Autyzmem dziecięcym dostępnych na NFZ można znaleźć pod tym adresem. Terminy oczekiwania zazwyczaj liczone w latach, ale może warto spróbować szczęścia np. tu:

https://terminyleczenia.nfz.gov.pl/?search=true&Case=1&ServiceName=PORADNIA+DLA+OS%C3%93B+Z+AUTYZMEM++DZIECI%C4%98CYM&State=&Locality=&Provider=&Place=&Street

Lekarz po obejrzeniu wyników i badaniu stawia diagnozę i na jej podstawie wystawia ZAŚWIADCZENIE o stwierdzonym zaburzeniu. Zaświadczeń może być kilka: dla rodziców, Poradni PP, Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności.

UWAGA: DRUKI!!!

Te instytucje wymagają zaświadczeń na swoich różnych drukach (dostępnych na miejscu lub na stronach www). Niektóre miejsca diagnozujące wiedzą o tym i w ramach procesu diagnostycznego same zapewniają odpowiednią ilość, na odpowiednich drukach, inne nie. Warto więc wiedzieć przed wizytą u psychiatry, ile zaświadczeń chcemy i na wszelki wypadek wydrukować je dla lekarza.

ZAŚWIADCZENIA SĄ POTRZEBNE DO:

• orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (najczęściej)
• opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju tzw. WWR
• orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego (w warunkach domowych w przypadku uczniów, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły)
• orzeczenia o niepełnosprawności (Autyzm jest według prawa zaliczany do niepełnosprawności. Może wydawać się to dziwne. Tak jak mi, kiedy o tym się dowiedziałam. Można się z tym nie zgadzać, można go nie wyrabiać. Tak jak ja na początku. Można też wyrobić i skorzystać z dodatkowych możliwości finansowych jakie daje orzeczenie o niepełnosprawności. O tym orzeczeniu i możliwościach jakie daje, napiszę w osobnym artykule.
  
  

UWAGA: DATA WAŻNOŚCI!!!

Instytucje wydające orzeczenia zobowiązują wnioskującego, żeby złożone przez niego zaświadczenia nie przekroczyły nałożonego przez nie czasu ważności. I tak do:

– orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest ważne 4 miesiące,
– opinii WWR- 3 miesiące,
– orzeczenia o niepełnosprawności- 30 dni,
– orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego- 30 dni.

2. NFZ + PSYCHIATRA PRYWATNY: Z wykonanymi badaniami w publicznej Poradni PP można zgłosić się do lekarza psychiatry prywatnie. Zawsze należy jednak upewnić się przy rejestracji czy dany lekarz zajmuje się diagnozowaniem spektrum autyzmu. W poradni prywatnej ZDARZA SIĘ jednak, że psychiatra zleca dodatkowo płatne badania u specjalistów ze swojej placówki. Trzeba na to uważać, jeżeli szuka się taniej opcji i upewnić się, co zawiera proponowana cena.
   

3. PEŁNA DIAGNOZA W JEDNYM MIEJSCU: Rozwiązanie bardzo wygodne. Procedura, jak i koszt są od razu znane. Cały proces jest zaplanowany za nas od pierwszego spotkania aż do momentu diagnozy. Trzeba jednak wiedzieć, że oferty poradni prywatnych różnią się między sobą. Zawsze zawierają konsultacje z psychologiem i psychiatrą, natomiast diagnoza logopedyczna oraz integracji sensorycznej może nie być dostępna w każdym pakiecie. Nie są to elementy konieczne do postawienia diagnozy. Zazwyczaj opinia logopedyczna z przedszkola lub szkoły jest wystarczająca. Można także udać się na badanie do logopedy w poradni publicznej. Diagnozy SI w ogóle nie trzeba załączać. Jednak jeżeli jej nie będzie, to w orzeczeniu nie pojawi się zalecenie takich zajęć, które zazwyczaj są niezwykle istotne w terapii dzieci w spektrum autyzmu.
   
   
   
   
   

Zdjęcie: Freepik